facebook

twitter

youtube

pab

wydarzenia_ok

promocje_ok

bestselery_ok

NAŁÓG PALENIA

Czemu warto rzucić palenie i dlaczego jest to trudne?
Kilka wskazówek dla palaczy

W wielu kulturach palenie tytoniu od dawna cieszy się popularnością. Regularne palenie jest zgubne dla zdrowia i prowadzi do nałogu. A jednak, wiele osób sięga po papierosa lub fajkę. Dlaczego? Przyczyn jest wiele. Nie trudno zauważyć, że oprócz farmakologicznych mechanizmów działania nikotyny, palenie ma też wymiar społeczny, symboliczny, psychologiczny.

W pracy lub szkole wspólne „wyjście na dymka” w czasie przerwy może być okazją do rozmów, zaprzyjaźniania się i budowania więzi z innymi. Często służy identyfikacji z wybraną grupą – podobnie jak rytualne palenie fajki w indiańskich plemionach. Niektórym kojarzy się z czymś eleganckim lub dorosłym (szczególnie, jeśli podobne zachowania były obecne u rodziców lub innych znaczących osób). Naśladowanie ich może być formą symbolicznego zbliżenia do nich, poczucia jedności. Inni mają potrzebę robić coś, czego rodzice zakazywali lub nie akceptowali, jako nieświadomy sposób zaznaczania swojej autonomii.

U wielu nałogowych palaczy papieros pełni funkcję nagrody i uspokajacza. Jest to związane z fizjologicznym uzależnieniem od substancji, jaką jest nikotyna, oraz skomplikowanymi mechanizmami psychologicznymi. Specjaliści mówią tutaj o nałogowym sposobie regulacji emocji. Kiedy czujesz poirytowanie, rozdrażnienie lub smutek i nie potrafisz się sam uspokoić albo nie znasz innych, zdrowszych sposobów redukcji napięcia, jesteś skazany na szkodliwy nałóg. Warto jednak poznać konsekwencje, jakie niesie ze sobą palenie, oraz możliwe alternatywy.

Dlaczego palenie jest szkodliwe?
Fakt szkodliwości palenia nie jest tajemnicą. Na każdym opakowaniu papierosów widnieje złowieszczy napis, którego próbujesz nie zauważać, albo wyobrażasz sobie, że ciebie konkretnie nie dotyczy. Czy wiesz, dlaczego palenie ma negatywny wpływ na organizm? Poniżej fakty stwierdzone w badaniach naukowych:

1. Dym tytoniowy zawiera 4000 związków chemicznych szkodliwych dla zdrowia, z czego około 40 ma działanie rakotwórcze;
2. Regularne palenie zwiększa ryzyko występowania wielu chorób układu naczyniowo-sercowego, oddechowego, jak również chorób nowotworowych;
3. U panów nikotynizm często prowadzi do zaburzeń erekcji, a u pań – do zaburzeń płodności;
4. Jeżeli palisz, stwarzasz zagrożenie dla siebie i twoich bliskich (zarówno palenie czynne, jak i bierne są szkodliwe);
5. Palenie przez ciężarną kobietę szczególnie zagraża zdrowiu i prawidłowemu funkcjonowaniu jej przyszłego dziecka;
6. Próbując uprawiać sport, łatwo zauważysz, jak drastycznie pogarsza się wydolność organizmu u palaczy;
7.Rozwijając w sobie uzależnienie od tytoniu, stajesz się niewolnikiem palenia.

Siedem powodów, dla których warto rzucić palenie?
1. Oszczędzisz pieniądze.
Jeżeli palisz średnio paczkę papierosów dziennie, to miesięcznie puszczasz z dymem około 240-300zł. Małżeństwo palaczy może wydać w ten sposób z rocznego budżetu między 5700-7200 zł. W przypadku osób uzależnionych od nikotyny, suma ta może być dwukrotnie wyższa.
2. Polepszy się twoja sprawnością fizyczną. Wchodząc po schodach lub wykonując proste czynności fizyczne, trudniej będzie o zadyszkę. Łatwo zauważyć poprawę kondycji i łatwość w oddychaniu, jeżeli trenujesz jakiekolwiek dyscyplinę sportową.
3. Poprawi się twój węch i smak. Będziesz w stanie odróżniać subtelne bodźce i zauważysz, że rzeczy przesiąknięte dymem papierosowym naprawdę śmierdzą.
4. Zyskasz na atrakcyjności! Twoja skóra będzie wyglądać zdrowiej, młodziej, pozbędziesz się odoru papierosowego z jamy ustnej i przebarwień na zębach oraz dłoniach.
5. Twoje mieszkanie, auto, ubranie zyskają milszy zapach, niekoniecznie przypominający popielniczkę.
6. Wydłużysz swoje życie i poprawisz jego jakość. Trudność w oddychaniu lub inne objawy towarzyszące chorobom związanym z paleniem oraz ich leczeniem powodują ogromny dyskomfort i cierpienie.
7. Uchronisz swoich bliskich przed skutkami biernego palenia! Przebywanie przez dziecko w towarzystwie palących rodziców daje podobny efekt, co wypalenie przez nie kilku papierosów dziennie.

Czy cierpisz na uzależnienie od nikotyny?
Zrób test wg Fagerströma, aby ocenić stopień ryzyka!

Pytanie Odpowiedź Punkty
1. Jak szybko po przebudzeniu zapalasz pierwszego papierosa? do 5 minut
6 - 30 minut
31 – 60 minut
po 60 minutach
3
2
1
0
2. Czy masz trudności z powstrzymaniem się od palenia w miejscach, gdzie jest to zakazane? Tak
Nie
1
0
3. Z którego papierosa jest ci najtrudniej zrezygnować? z pierwszego rano
z każdego kolejnego
1
0
4. Ile papierosów wypalasz w ciągu dnia? 10 lub mniej 11-20 0
1
5. Czy częściej palisz papierosy w ciągu pierwszych godzin po przebudzeniu niż w pozostałej części dnia? Tak
Nie
1
0
6. Czy palisz papierosy nawet podczas choroby wymagającej leżenia w łóżku? Tak
Nie
1
0

Jeżeli masz wynik poniżej 7 punktów…
Uzależnienie farmakologiczne od nikotyny prawdopodobnie nie występuje. Palenie tytoniu może być zachowaniem wyuczonym lub społecznie uwarunkowanym. Aby rzucić palenie, może wystarczyć silna motywacja zostania abstynentem, dokładne postępowanie według programu samokontroli i właściwe wsparcie ze strony otoczenia. Korzystne mogą być instrukcje i pomoc psychologa lub psychoterapeuty, aby nauczyć się redukować stres i zmniejszyć wpływ czynników psychologicznych związanych z sięganiem po papierosa. Możesz też skorzystać z naszych podpowiedzi w dziale: stres. Nie będzie prawdopodobnie wskazań do stosowania środków odwykowych (np. substytutów nikotyny w formie plastrów lub gumy do żucia).

Jeżeli masz 7 punktów lub więcej…
Istnieje prawdopodobieństwo farmakologicznego uzależnienia od nikotyny. Po zaprzestaniu palenia mogą pojawić się objawy związane z odstawieniem substancji – tzw. głód nikotynowy, który często objawia się niepokojem, drżeniem mięśni, drażliwością. Oprócz samokontroli i terapii psychologicznej, należy rozważyć zastosowanie nikotynowej terapii zastępczej lub farmakoterapii, według wskazań specjalizującego się w tym zakresie lekarza.

 
Zespół uzależnienia od tytoniu (ZUT)
Kiedy palenie staje się nałogiem, nie jest łatwo go pokonać. W wielu przypadkach, fizjologicznemu uzależnieniu od nikotyny towarzyszy psychologiczne uzależnienie. Osoby cierpiące na zespół uzależnienia od tytoniu odczuwają silną potrzebę („głód”) palenia i mają trudności z kontrolowaniem tych pragnień. Często nie potrafią ograniczyć liczby wypalanych papierosów, a w sytuacji napięcia mają potrzebę, aby natychmiast zapalić. Kiedy stężenie nikotyny w ich organizmie spada, odczuwają nikotynowy zespół abstynencyjny, który zazwyczaj objawia się natrętnymi myślami o paleniu, drażliwością, niepokojem, poczuciem dyskomfortu i frustracji, niemożnością odprężenia się, utrudnioną koncentracją, obniżonym nastrojem, zaburzeniami snu. Mogą do tego dołączyć zmiany fizjologiczne, takie jak zwolnienie rytmu serca, obniżenie ciśnienia krwi lub zwiększony apetyt.

Podobnie jak w przypadku innych nałogów, zwiększa się tolerancja organizmu na substancję – obserwuje się potrzebę częstszego palenia, aby uzyskać skutki podobne, do tych, które wcześniej były osiągalne za pomocą mniejszej dawki nikotyny. Z czasem palenie może zdominować różne obszary życia – osoba będzie unikać miejsc, w których palenie jest zakazane. W myślach, palacze często skupiają się na możliwościach zdobycia i wypalenia papierosa, a sytuacje uniemożliwiające palenie (np. lot samolotem) mogą budzić napięcie i lęk. Są zdolni do łamania przepisów i narażania się na nieprzyjemne konsekwencje, aby zaspokoić swój głód. Przed paleniem nie hamuje ich nawet wiedza o śmiercionośnych skutkach nałogu.

 
Terapia nałogu palenia
Leczenie nałogu nikotynowego nie jest łatwe. Bez pomocy lekarza i psychoterapeuty specjalizujących się w terapii zespołu uzależnienia od tytoniu oraz integracji wielu metod, często kończy się niepowodzeniem. Terapia pełnoobjawowego ZUT powinna obejmować metody, takie jak:

1. Farmakoterapia
Polega na stosowaniu tradycyjnych leków, które wpływają na pracę układu nerwowego, m.in. ośrodki odpowiedzialne za odczuwanie głodu nikotynowego. Uzależnionym od tytoniu, lekarze podają najczęściej buproprion SR lub wareniklinę.

2. Nikotynowa terapia zastępcza
Ma na celu dostarczenie organizmowi nikotyny w inny sposób, aniżeli poprzez palenie (np. poprzez plastry albo gumy do żucia z nikotyną). Zapobiega w ten sposób wystąpienia zespołu abstynencyjnego (reakcji na odstawienie). Stopniowo, w miarę postępowania leczenia, dawki nikotyny redukuje się.

3. Psychoterapia
Terapia ta polega na rozmowach ze specjalistą, które mają na celu rozpoznanie źródeł stresu, psychicznych uwarunkowań związanych z nałogiem, wzmacnianie poczucia kontroli i uczenie strategii lepszego radzenia sobie ze stresem. W przypadku palaczy, dobry byłby fachowiec znający się na sprawach uzależnienia od tytoniu. Więcej informacji na temat psychoterapii znajdziesz na naszym forum psychologicznym.

4. Naturalne środki ziołowe na stres
W leczeniu nałogu zaleca się wykorzystanie preparatów ułatwiających redukcję napięcia psychicznego (np. różnego typu środki uspokajające, tonizujące). Dobrym rozwiązaniem są ekstrakty dr. Bacha, ponieważ przywracają równowagę psychiczną i umożliwiają zachować przytomność umysłu - nie usypiają! U palaczy najczęściej stosuje się:
* Rescue Remedy w formie sprayu lub pastylek – szczególnie w sytuacjach wywołujących stres (w przypadku problemów w pracy, czekania w korku ulicznym i spóźniając się na spotkanie albo nerwów związanych z wystąpieniem publicznym).
* Orzech włoski ułatwia adaptację w okresie zmian związanych z rzucaniem nałogu i pomoże twojemu organizmowi przestawić się na inny tryb działania.
* Pąk kasztanowca szczególnie polecany osobom, które wielokrotnie próbowały rzucić palenie i ciągle odnosiły niepowodzenie w tym zakresie. Jest to ekstrakt dla wszystkich, którzy powielają na okrągło określone schematy działania.